Kształtowanie się powierzchni liści nostrzyka białego (Melilotus albus) w zależności od współkomponentu w mieszance, ilości wysiewu nasion tego gatunku oraz dawki nawożenia


Abstrakt

Celem badań była analiza kształtowania się powierzchni liści nostrzyka białego (Melilotus albus) uprawianego w siewie czystym i w mieszankach z jednorocznymi zbożami, w warunkach zróżnicowanych ilości wysiewu tego gatunku oraz dawek nawożenia. Nostrzyk biały wysiano w siewie czystym oraz w mieszankach z kukurydzą, prosem zwyczajnym, trawą sudańską i sorgiem, stosując 4 normy wysiewu nasion (16, 18, 20 i 22 kg · ha–1). W badaniach zastosowano 4 dawki nawożenia NPK (0 – kontrola bez nawożenia, N45P45K45, N60P60K60 i N60P90K90). Powierzchnię liści oceniano metodą skanowania w 30., 40. i 50. dniu po wykiełkowaniu nostrzyka oraz w okresie jego gotowości do koszenia (w 64. dniu). Liście nostrzyka oddzielano od łodyg i umieszczano w przezroczystej teczce z naklejonym 25-centymetrowym kwadratem do kalibracji, następnie skanowano płaskim skanerem w trybie czarno-białym. Powstały obraz analizowano w programie Areas, w którym określono powierzchnię zeskanowanych liści za pomocą wbudowanych narzędzi analitycznych. Po określeniu powierzchni liści każdej rośliny obliczono średnią dla każdego wariantu doświadczenia, a następnie, wykorzystując zagęszczenie roślin na 1 m2, wyliczono średnią powierzchnię liści M. albus na hektar. W badaniach wykazano, że powierzchnia liści nostrzyka białego była zróżnicowana w zależności od współkomponentu w mieszance, ilości wysiewu nasion tego gatunku oraz dawek nawożenia. Średnia powierzchnia liści jednej rośliny w zależności od ilości wysiewu (16, 18, 20 i 22 kg · ha–1) wynosiła odpowiednio: 0,014115, 0,013955, 0,013824 i 0,013654 m2. W przeliczeniu na hektar najmniejszą powierzchnię liści Melilotus albus notowano na obiektach bez udziału współkomponentów (siew czysty) przy najwyższej zastosowanej normie wysiewu nasion tego gatunku. Istotnie największą powierzchnię liści otrzymano na obiektach, gdzie Melilotus albus wysiano w ilości 16 kg · ha–1 w mieszance z trawą sudańską oraz z kukurydzą. Spośród współkomponentów największy ujemny wpływ na ten parametr wykazywało proso, w warunkach każdej z zastosowanej ilości wysiewu nasion M. albus. Z reguły wraz z rosnącą ilością wysiewu powierzchnia liści badanego gatunku zmniejszała się sukcesywnie od 2 do 11%. Natomiast wprowadzenie nawozów mineralnych przyczyniło się do zwiększenia powierzchni liści badanego gatunku (od 7 do 16%) wraz ze wzrostem ich dawek. Biorąc pod uwagę średnie wartości za okres badań, największą powierzchnię liści nostrzyka białego w okresie dojrzałości kośnej odnotowano w siewie mieszanym: nostrzyk biały + trawa sudańska, tj. 52,3 tys. m2 · ha–1, przy nawożeniu N60P90K90 i ilości wysiewu 16 kg · ha–1.


Słowa kluczowe

powierzchnia liści; Melilotus albus; siew czysty; siewy mieszane; kukurydza; proso; trawa sudańska; sorgo; nawożenie; gęstość siewu

Al Sherif E.A., 2009. Melilotus indicus (L.) All., a salt-tolerant wild leguminous herb with high potential for use as a forage crop in salt-affected soils. Flora 204, 737–746. https://doi.org/10.1016/j.flora.2008.10.004
Brzezowska J., Dreszczyk E., 2009. Ocena przydatności roślin dla uprawy alternatywnej z wykorzystaniem typowych systemów technicznych. Inż. Rol. 1(110), 45–51.
Chorepsima S., Tentolouris K., Dimitroulis D., Tentolouris N., 2013. Melilotus: Contribution to wound healing in diabetic foot. J. Herb. Med. 3, 81–86. https://doi.org/10.1016/j.hermed.2013.04.005
Dąbrowska-Żądło Z., 2017. Zasady uprawy nostrzyka białego. Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu. www.wodr.poznan.pl [date of access: 07.03.2018].
Evans P., Thompson A.N., 2006. Jota annual sweet clover (Melilotus albus Medik.): a new salt tolerant legume for the high rainfall zone of southern Australia ‘Ground-breaking stuff’. Proceedings of the 13th Australian Agronomy Conference, Perth, Gosford, NSW, Australian Society of Agronomy. http://www.regional.org.au/au/asa/2006/poster/soil/4423_evansp.htm [date of access: 07.03.2018].
Glenn P., Huete A.R., Nagler P.L., Nelson S.G., 2008. Relationship between remotely-sensed vegetation indices, canopy attributes and plant physiological processes; what vegetation indices can and cannot tell us about the landscape. Sensors 8, 2136–2160. https://doi.org/10.3390/s8042136
Jaśkiewicz B., 2007. Leaf area index (LAI) of winter triticale depending on plant density and NPK fertilization. Acta Agrophys. 10(2), 373–382.
Kuraszkiewicz R., Pałys E., 2002. Wpływ roślin ochronnych na plon masy nadziemnej wsiewek międzyplonowych. Ann. UMCS, sect. E, Agricultura 57, 105–112.
Luo K., Wu F., Zhang D., Dong R., Fan Z., Zhang R., Yan Z., Wang Y., Zhang J., 2017. Transcriptomic profiling of Melilotus albus near-isogenic lines contrasting for coumarin content. Sci. Rep. 7(1), 4577. https://doi.org/10.1038/s41598-017-04111-y
Oleksy A., Szmigiel A., Kołodziejczyk M., 2009. Yielding and leaf area development of selected winter wheat cultivars depending on technology level. Fragm. Agron. 26(4), 120–131.
Olsen J., Weiner J., 2007. The influence of Triticum aestivum density, sowing pattern and nitrogen fertlilization on leaf area index and its spatial variation. Basic Appl. Ecol. 8(3), 252–257. https://doi.org/10.1016/j.baae.2006.03.013
Russell G., Wilson G.W., 1994. An agro-pedo-climatological knowledge-base of wheat in Europe. Agriculture series. Luxembourg, Office for Official Publications of the European Communities, 158.
Smirnova E.B., Reshetnikova V.N., Karavaeva G.I., Makarova T.Yu., 2013. Osobennosti tsenoticheskih otnosheniy v odnovidovyih i smeshannyih posevah donnika zhyoltogo (Melilotus officinalis L.). Izvestiya Samarskogo nauchnogo tsentra Rossiyskoy akademii nauk [Peculiarities of the cenotic relations in single-species and mixed crops of the sweet clover (Melilotus officinalis L.). Izvestiya of the Samara Scientific Center of the Russian Academy of Sciences], 15(3–2), 793–795.
Solomko O.B., Klochkova O. S., Tsvetkov G.V., 2011. Metodika opredeleniya ploschadi listev [Methods for determining the leaf area]. Retrieved from http://agrosbornik.ru/innovacii1/106-2011-10-09-15-29-31.html [date of access: 16.12.2020].
Sowa P., Jarecki W., Dżugan M., 2018. Nostrzyk (Melilotus) – zapomniana roślina o dużym znaczeniu gospodarczym. Zesz. Probl. Postęp. Nauk Rol. 593, 73–85. https://doi.org/10.22630/ZPPNR.2018.593.17
Szmigiel A., Oleksy A., 2004. Development of leaf area of two spring triticale cultivars depending on their share in a mixture with wheat. Biul. IHAR 231, 211–221.
Timoshkin O.A., Timoshkina O.Yu., Yakovlev A.A., 2013. Fotosinteticheskaya deyatelnost bobovyih trav pri primenenii mikroudobreniy i bioregulyatorov. Dostizheniya nauki i tehniki APK [Photosynthetic activity of leguminous grasses with the use of microfertilizers and bioregulators. Achievements in science and technology]. Achiev. Sci. Technol. AIC 7, 58–60.
Vozhehova R.A., 2014. Systemy zemlerobstva na zroshuvanykh zemliakh Ukrainy [Systems of agriculture on irrigated lands of Ukraine]. Kyiv. Ahrarna nauka, 360 pp. [in Ukrainian].
Wolf J.J., Rohrs J., 2001. The influence of physical soil conditions on the formation of root nodules of Melilotus officinalis in the montane zone of Rocky Mountain National Park. Eur. J. Soil Biol. 37, 51–57. https://doi.org/10.1016/S1164-5563(01)01068-8
Woźniak A., 2008. Wpływ zrożnicowanego udziału pszenicy jarej w zmianowaniu na indeks powierzchni liści (LAI). Acta Agrophys. 12(1), 269–276.
Zabala J.M., Marinoni L., Giavedoni J.A., Schrauf G.E., 2018. Breeding strategies in Melilotus albus Desr., a salt-tolerant forage legume. Euphytica 214(22), 1–15. https://doi.org/10.1007/s10681-017-2031-0

Opublikowane : 2020-12-10


DEMYDAS, G., ZAKHLEBAEV, M., SHUVAR, I., LIPIŃSKA, H., & WYŁUPEK, T. (2020). Kształtowanie się powierzchni liści nostrzyka białego (Melilotus albus) w zależności od współkomponentu w mieszance, ilości wysiewu nasion tego gatunku oraz dawki nawożenia. Agronomy Science, 75(4). https://doi.org/10.24326/as.2020.4.9

GRIGORIY DEMYDAS 
Department of Fodder Production, Reclamation and Meteorology, National University of Life and Environmental Sciences of Ukraine, Heroiv Oborony 13, bldg. 4, 03041 Kyiv, Ukraine  Ukraina
MAXIM ZAKHLEBAEV 
Department of Fodder Production, Reclamation and Meteorology, National University of Life and Environmental Sciences of Ukraine, Heroiv Oborony 13, bldg. 4, 03041 Kyiv, Ukraine  Ukraina
IVAN SHUVAR 
Lviv National Agrarian University, Dublany  Ukraina
HALINA LIPIŃSKA  halina.lipinska@up.lublin.pl
Department of Grassland and Landscape Planning, University of Life Sciences in Lublin, Akademicka 15, Lublin 20-950, Poland  Polska
https://orcid.org/0000-0003-0135-5121
TERESA WYŁUPEK 
Department of Grassland and Landscape Planning, University of Life Sciences in Lublin, Akademicka 15, Lublin 20-950, Poland  Polska
https://orcid.org/0000-0001-7639-4518




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Artykuły są udostępniane na zasadach CC BY 4.0 (do 2020 r. na zasadach CC BY-NC-ND 4.0)..
Przysłanie artykułu do redakcji oznacza, że nie był on opublikowany wcześniej i nie jest rozpatrywany do publikacji gdzie indziej.

Autor podpisuje oświadczenie o oryginalności dzieła, wkładzie poszczególnych osób i źródle finansowania.