Wpływ systemu produkcji na wartość odżywczą ziarna niektórych odmian pszenżyta ozimego (× Triticosecale Wittm. ex A. Camus)



Abstrakt

Celem badań było porównanie wybranych składników odżywczych ziarna czterech odmian pszenżyta ozimego (‘Cultivo’, ‘Grenado’, ‘Benetto’, ‘Tarzan’) uprawianych w konwencjonalnym i ekologicznym systemie produkcji pochodzących z doświadczenia polowego w latach 2010–2011. Oceną objęto zawartość: suchej masy, białka ogółem, tłuszczu surowego, włókna surowego, popiołu surowego i BAW oraz frakcji włókna (NDF, ADF, ADL, HCEL, CEL), a także Ca, P, K i Na. W ziarnie pszenżyta z uprawy ekologicznej uzyskano średnio o 16% mniej białka ogółem w porównaniu z ziarnem pochodzącym z uprawy konwencjonalnej. Ziarno pochodzące z uprawy ekologicznej zawierało istotnie więcej tłuszczu, popiołu, BAW oraz ADF i ADL. System uprawy nie wpłynął istotnie na zawartość składników mineralnych w ziarnie pszenżyta. Ziarno odmiany ‘Cultivo’ charakteryzowało się największą zawartością białka, tłuszczu surowego, popiołu surowego, wszystkich frakcji włókna (z wyjątkiem ADL), a także fosforu i potasu w porównaniu z ziarnem pozostałych odmian.


Słowa kluczowe

ekologiczny i konwencjonalny system produkcji; odmiany; pszenżyto ozime; skład chemiczny; frakcje włókna; makroelementy

AOAC, 2012. Official methods of analysis of AOAC International. 19th ed., Gaithersburg.

Berg A.O., 2003. Screening for osteoporosis in postmenopausal women: recommendations and rationale. Am. J. Nurs. 103 (1), 73–80.

Brand T.S., Cruywagen C.W., Brandt D.A., Viljoen M., Burger W.W., 2003. Variation in the chemical composition, physical characteristics and energy value of cereal grain produced in the Western Cape area of South Africa. S. Afr. J. Anim. Sci. 33 (2), 117–126.

Ceglińska A., Cichy H., Haber T., Sadecka M., 2003. Ocena wartości technologicznej ziarna pszenżyta jarego. Biul. IHAR 230, 177–185.

Chrenková M., Čerešňáková Z., Formelová Z., Poláčiková M., Mlyneková Z., Fl’ak P., 2012. Chemical and nutritional characteristics of different types of DDGS for ruminants. J. Anim. Feed Sci. 21, 425–435.

Runowski H., 2009. Rolnictwo ekologiczne – rozwój czy regres? Rocz. Nauk., seria G, 96, 4, 182–193.

Cierpiała R., Wesołowski M., 2015. Plonowanie i jakość ziarna nagoziarnistej formy jęczmienia jarego uprawianego w systemie rolnictwa ekologicznego i konwencjonalnego. Annales UMCS, sec. E, Agricultura 70 (2), 33–42.

Diehl G.D., Watts H.D., Kubicki J.D., Regner M.R., Ralph J., Brown N.R., 2014. Towards lignin-protein crosslinking: amino acid adducts of a lignin model quinone methide. Cellulose 21, 1395–1407.

Estrada-Campuzano G., Miralles D.J., Slafer G.A., 2008. Genotypic variability and response to water stress of preand post-anthesis phases in triticale. Eur. J. Agron. 28 (3), 171–177.

Gil Z., 2001. Charakterystyka cech fizycznych, chemicznych i przemiałowych ziarna pszenżyta jarego i ozimego. Biul. IHAR. 220, 139–146.

GUS, 2015. Produkcja upraw rolnych i ogrodniczych w 2014 r. GUS, Departament Rolnictwa, Warszawa.

Jankowska J., 2012. Wpływ chemicznego i mechanicznego zwalczania Taraxacum officinale na zwartość NDF i ADF w runi łąkowej. Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin., Aliment., Pisc., Zootech. 296 (23), 27–34.

Jaśkiewicz B., 2009. Czynniki decydujące o regionalnym zróżnicowaniu produkcji pszenżyta w Polsce. Fragm. Agron. 26 (2), 72–80.

Jaśkiewicz B., 2014a. Integrowana uprawa pszenżyta ozimego. Instrukcja upowszechniona nr 199. Puławy, 1–28.

Jaśkiewicz B., 2014b. Wpływ nawożenia azotem na plonowanie i zawartość w ziarnie odmian pszenżyta ozimego. Frag. Agron. 31 (1), 25–31.

Jaśkiewicz B., Podolska G., 2011. Impact of cultivation technology on yield and fodder value of winter triticale grain. W: M. Salampasis, A. Matopoulos (red.), Proceedings of the International Conference on Information and Communication Technologies for Sustainable Agri-production and Environment (HAICTA 2011), Skiathos, 8–11 September 2011, 749–752.

Józefiak D., Rutkowski A., Jensen B.B., Engberg R.M., 2007. Effects of dietary inclusion of triticale, rye and wheat and xylanase supplementation on growth performance of broiler chickens and fermentation in the gastrointestinal tract. Anim. Feed Sci. Tech. 132, 79–93.

Kahlon T.S., Chapman M.H., Smith G.E., 2007. In vitro binding of bile acids by okra, beets, asparagus, eggplant, turnips, green beans, carrots, and cauliflower. Food Chem. 103, 676–680.

Karczmarczyk S., Koszański Z., Zbieć I., Tyrakowska-Bielec U., 2000. Reakcja pszenżyta jarego na deszczowanie i nawożenie mineralne. Cz. 2, Aktywność procesów fizjologicznych, skład chemiczny i wartość wypiekowa ziarna. Folia Univ. Agric. Stetin. 206, Agricultura 82, 117–124.

Kraska P., Pałys E., 2008. Plonowanie i skład chemiczny ziarna pszenżyta ozimego uprawianego w monokulturze w warunkach zróżnicowanych dawek herbicydów. Annales UMCS, sec. E, Agicultura 63 (2), 1–7.

Kuznetsova E.A., Klepov R.E., Brindza J., Motyleva S., 2014. Changes in the microstructure of the cereal shells cell walls under the influence of biocatalysts on the basis of cellulase. J. Int. Sci. Publ. Aglic. Food 2, 524–531.

Maina D.N.B., Onjoro P.A., Njoka E.N., Ambula M.K., 2014. Evaluation of triticale grain as a feed for broiler finishers in Kenya. Egerton J. Sci. Technol. 14, 1–13.

Mann J.I., Cummings J.H., 2009. Possible implications for health of the different definitions of dietary fibre. Nutr. Metab. Cardiovasc. Dis. 19, 226–229.

Mut Z., Sezer I., Gǘlǘmser A., 2005. Effect of different sowing rates and nitrogen levels on grain yield, yield components and some quality traits of triticale. Asian J. Plant Sci. 4, 533–539.

Myer R.O., Lozano del Rio A.J., 2004. Triticale as animal feed. W: Triticale improvement and production. FAO Plant Prod. Prot. Pap. 179, 49–58.

Nawirska A., 2005. Binding of metal ions by selected fractions of fruit pomace. Food Chem. 90, 395–400.

Nawirska A., Sokół-Łętowska A., Kucharska A.Z., Biesiadna A., Bednarek M., 2008. Porównanie zawartości frakcji włókna pokarmowego w odmianach dyni z gatunku Cucurbita maxima i Cucurbita pepo. ŻNTJ 1 (56), 65–73.

Nieróbca P., 2004. Wpływ nawożenia azotowego, terminu siewu i ilości wysiewu na plon i elementy struktury plonu pszenżyta jarego. Biul. IHAR 231, 231–235.

Osek M., Milczarek A., Janocha A., Świniarska R., 2010. Effect of triticale as a partial or complete wheat and maize substitute in broiler chicken diets on growth performance, slaughter value and meat quality. Ann. Anim. Sci. 10 (3), 275–283.

Ötles S., Cagindi O., 2006. Cereal based functional foods and nutraceuticals. Acta Sci. Pol., Technol. Aliment. 5 (1), 107–112.

Piasecka-Kwiatkowska D., Madaj D., Warchalewski J.R., 2007. The biological activity of wheat, rye and triticale varietes harvested in four consecutive years. Acta Sci. Pol., Technol. Aliment. 6 (4), 55–65.

Runowski H., 2009. Rolnictwo ekologiczne – rozwój czy regres? Rocz. Nauk Rol. 96 (4), 183–193.

Spychaj-Fabisiak E., Ložek O., Knapowski T., Ralcewicz M., 2005. Ocena oddziaływania terminu siewu i nawożenia azotem na wysokość plonu i zawartość białka ogólnego w ziarnie pszenżyta. Fragm. Agron. 22 (1), 550–562.

Stacey P., Kiely P.O., Hackett R., Rice B., O’Mara F.P., 2006. Changes in yeld and composition of barley, wheat and triticale grains harvested during advancing stages of ripening. Irish J. Agr. Food Res. 45, 197–209.

Stankiewicz C., 2005. Skład aminokwasowy i wartość biologiczna białka pszenżyta jarego w zależności od gęstości wysiewu i stosowanych herbicydów. Acta Sci. Pol., Agricultura 4 (1), 127–139.

Ścigalska B., 2006. Reakcja pszenżyta jarego odmiany Wanad na uprawę w płodozmianie i mo- nokulturach zbożowych. Folia Univ. Agric. Stetin. 257, Agricultura 100, 207–210.

Ścigalska B., Pisulewska E., Kołodziejczyk M., 2000. Zawartość makro- i mikroskładników w ziarnie odmian pszenżyta jarego. Folia Univ. Agric. Stetin. 206, Agricultura 82, 287–292.

Tohver M., Kann A., Täht R., Mihhalevski A., Hakman J., 2005. Quality of triticale cultivars suitable for growing and bread-making in northern conditions. Food Chem. 89, 125–132.

Van Soest P.J., Robertson J.B., Lewis B.A., 1991. Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber and nonstarch polysaccharides in relation to animal nutrition. J. Dairy Sci. 74, 3583–3597.

Wojtkowiak K., 2014. Wpływ nawożenia azotem na jakość ziarna pszenżyta jarego odmiany Milewo. Cz. 2, Plonowanie i zawartość składników mineralnych. ZPPNR 576, 217–226.

Worthington V., 2001. Nutritional quality of organic versus conventional fruits, vegetables and grains. J. Altern. Complem. Med. 7 (2), 161–173.
Pobierz

Opublikowane : 2016-04-12


ŁYSOŃ, E., & BIEL, W. (2016). Wpływ systemu produkcji na wartość odżywczą ziarna niektórych odmian pszenżyta ozimego (× Triticosecale Wittm. ex A. Camus). Agronomy Science, 71(1), 53-63. Pobrano z https://www.czasopisma.up.lublin.pl/index.php/as/article/view/556

EWELINA ŁYSOŃ 
Katedra Hodowli Trzody Chlewnej, Żywienia Zwierząt i Żywności Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie ul. Judyma 10, 71-460 Szczecin  Polska
WIOLETTA BIEL  Wioletta.Biel@zut.edu.pl
Katedra Hodowli Trzody Chlewnej, Żywienia Zwierząt i Żywności Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie ul. Judyma 10, 71-460 Szczecin  Polska



Artykuły są udostępniane na zasadach CC BY-NC-ND 4.0 – uznanie autorstwa, użycie niekomercyjne, bez utworów zależnych.
Przysłanie artykułu do redakcji oznacza, że nie był on opublikowany wcześniej, nie jest rozpatrywany do publikacji w innych wydawnictwach.

Autor podpisuje oświadczenie o oryginalności dzieła i wkładzie poszczególnych osób.