Polskie odpadowe węgle brunatne – potencjalne źródło składni-ków pokarmowych roślin



Abstrakt

Celem badań była ocena składu chemicznego polskich odpadowych węgli brunatnych jako źródła składników pokarmowych dla roślin. Analizowano węgle brunatne o niskiej wartości energetycznej. Całkowitą zawartość węgla i azotu w materiałach odpadowych oznaczono, wykorzystując autoanalizator analizy elementarnej CHNS/O firmy Perkin Elmer. Analizę pozostałych pierwiastków wykonano na spektrofotometrze emisyjnym z plazmą wzbudzaną indukcyjnie (ICP-AES). Zróżnicowany skład chemiczny odpadowych węgli brunatnych był spowodowany rodzajem i pochodzeniem odkrywki węglowej oraz głębokością i miąższością zbieranych nadkładów. W analizowanych materiałach odpadowych oznaczono najwięcej węgla, wapnia, siarki i magnezu, spośród mikroelementów – najwięcej żelaza, manganu i boru, a z pierwiastków śladowych – najwięcej glinu i tytanu. Na podstawie wykonanych analiz składu chemicznego odpadowych węgli brunatnych można je polecać do bezpośredniego lub pośredniego rolniczego wykorzystania.


Słowa kluczowe

odpadowe węgle brunatne; makroelementy; mikroelementy; pierwiastki śladowe; metale ciężkie

Bielikowski K., Czapla Z., Libicki J., Pietryszczew W., Szwarnowski A., Włodarczyk B., Wojcie-chowski Cz., 1999. Węgiel brunatny w Polsce. Węgiel brunatny, Expo-Chem., Warszawa, 64 ss.

Dziadowiec H., Gonet S.S., 1999. Przewodnik metodyczny do badań materii organicznej gleb. Prace Komisji Naukowych PTG 120, Warszawa.

Gondek K., 2007. Content of carbon, nitrogen and selected heavy metals in composts. J. Elementol. 12 (1), 13–23.

Jamroz D., Buraczewski S., Kamieński J., 2001. Żywienie zwierząt i paszoznawstwo, cz. 1. Fizjolo-giczne i biochemiczne podstawy żywienia zwierząt. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, 437 ss.

Kabata-Pendias A., Pendias H., 2001. Trace elements in soils and plants, 3rd ed. CRC Press, Boca Raton, Fl, USA, 413 ss.

Kalembasa D., Becher M., 2012. Speciation of carbon and selected metals in spent mushroom sub-strates. J. Elementol. 17(3), 409–419.

Kalembasa D., Wiśniewska B., 2009. Aluminium, lithium and cobalt contents in organic materials of different origins. Ecol. Chem. Eng. 16 (3), 287–291.

Kalembasa S., Symanowicz B., Pieńkowska B., 2001. Frakcje siarki i azotu w kwaśnych

wyciągach z węgli brunatnych. Zesz. Prob. Post. Nauk Roln. 477, 371–380.

Kalembasa S., Tengler Sz., 2004. Rola węgla brunatnego w nawożeniu i ochronie środowiska. Wyd. AP, Siedlce, 52 ss.

Kwiatkowska-Malina J., Maciejewska A., 2011. Pobieranie metali ciężkich w warunkach zróżnico-wanego odczynu gleb i zawartości materii organicznej. Ochr. Środ. Zasob. Nat. 49, 43–51.

Maciejewska A., 1998. Węgiel brunatny jako źródło substancji organicznej i jego wpływ na właści-wości gleby. Wyd. PW, Warszawa, 73 ss.

Maciejewska A., 2003. Węgiel brunatny jako źródło materii organicznej w glebie. Substancje humu-sowe w glebach i nawozach. PTSH, Wrocław, 39–59.

Maciejewska A., Kwiatkowska J., 2002. Wykorzystanie preparatów z węgla brunatnego do zago-spodarowania gruntów pogórniczych. Acta Agrophysica 73, 243–250.

Maćkowiak C., Żebrowski J., 2000. Skład chemiczny obornika w Polsce. Nawozy Nawoż. 4(5), 119–130.

Mazur Z., Mokra O., 2009. Koncentracja makroelementów w nawozach naturalnych w Polsce w 2003–2005. Zesz. Prob. Post. Nauk Roln. 537, 243–247.

Symanowicz B., Kalembasa S., 2001. Zawartość węgla i azotu w alkalicznych wyciągach z węgli brunatnych. Zesz. Prob. Post. Nauk Roln. 478, 335–341.

Symanowicz B., Kalembasa S., 2012. Effects of brown coal, sludge, their mixtures and mineral fertilisation on copper and zinc contents in soil and Italian ryegrass (Lolium multiflorum Lam.). Fresen. Environ. Bull. 21(4), 802–807.

Szczepaniak W., 2005. Metody instrumentalne w analizie chemicznej. Wyd. Nauk. PWN, Warsza-wa, 165–168.

Ustawa o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 21).
Pobierz

Opublikowane : 2013-12-03


SYMANOWICZ, B., KALEMBASA, S., JAREMKO, D., & NIEDBAŁA, M. (2013). Polskie odpadowe węgle brunatne – potencjalne źródło składni-ków pokarmowych roślin. Agronomy Science, 68(4), 21-27. Pobrano z https://www.czasopisma.up.lublin.pl/index.php/as/article/view/720

BARBARA SYMANOWICZ  bsymanowicz@uph.edu.pl
Katedra Gleboznawstwa i Chemii Rolniczej, Instytut Agronomii Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, ul. Prusa 14, 08-110 Siedlce  Polska
STANISŁAW KALEMBASA 
Katedra Gleboznawstwa i Chemii Rolniczej, Instytut Agronomii Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, ul. Prusa 14, 08-110 Siedlce  Polska
DAWID JAREMKO 
Katedra Gleboznawstwa i Chemii Rolniczej, Instytut Agronomii Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, ul. Prusa 14, 08-110 Siedlce  Polska
MATEUSZ NIEDBAŁA 
Katedra Gleboznawstwa i Chemii Rolniczej, Instytut Agronomii Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, ul. Prusa 14, 08-110 Siedlce  Polska



Artykuły są udostępniane na zasadach CC BY 4.0 (do 2020 r. na zasadach CC BY-NC-ND 4.0)..
Przysłanie artykułu do redakcji oznacza, że nie był on opublikowany wcześniej i nie jest rozpatrywany do publikacji gdzie indziej.

Autor podpisuje oświadczenie o oryginalności dzieła, wkładzie poszczególnych osób i źródle finansowania.